WOUDENBERG De gemeente Woudenberg moet dit jaar 94 asielzoekers een dak boven het hoofd bieden. Dat is een behoorlijke klus voor de ambtenaren en het college van burgemeester en wethouders, want ze moeten ook voor voorzieningen voor de asielzoekers zorgen.
Gerhard te Winkel
Ook is dit natuurlijk een behoorlijk grote groep. Dit is het gevolg van de onlangs aangenomen spreidingswet. Nederland heeft altijd asielzoekers opgevangen, bijvoorbeeld veel mensen uit Syrië rond 2016. Daar woedde toen een burgeroorlog, die nog steeds niet afgelopen is.
Toen die stroom begon af te nemen besloot het kabinet om het aantal asielplekken drastisch te verkleinen, aangezien die opvangplekken toch niet meer nodig zouden zijn.
Dat bleek in de praktijk niet de beste oplossing. In de loop van de tijd zwol de stroom asielzoekers weer aan en kampte Nederland met een gebrek aan opvangplekken. Dat werd schrijnend duidelijk in Ter Apel waar asielzoekers in de open lucht in het gras moesten slapen.
De regering vond dat deze situatie niet kon blijven bestaan. Dus riep staatssecretaris Eric van der Burg gemeenten in eerste instantie op zoveel mogelijk statushouders een sociale huurwoning aan te bieden. Iedere gemeente krijgt per half jaar een taak van de overheid om een vastgesteld aantal statushouders een huis te bieden.
In de praktijk bleek dat veel gemeenten de doelstelling bij lange na niet haalden. Van der Burg meende dat er sprake was van onwil en sprak er schande van. Hij vond dat er tussen de gemeenten onderling meer solidariteit zou moeten zijn.
Iedereen in Nederland zou een deel van de last moeten dragen. Woudenberg heeft de laatste tijd overigens keurig aan haar doelstelling voldaan en voldoende statushouders onderdak geboden. Statushouders zijn mensen die asiel hebben aangevraagd en na een lange procedure in Nederland mogen blijven. Zij moeten inburgeren en een dak boven het hoofd krijgen. Officieel moeten ze binnen 14 weken nadat ze hun status krijgen een woning krijgen.
Een probleem voor veel gemeenten is dat het aantal beschikbare sociale huurwoningen beperkt is. Bovendien zijn er in elke gemeente veel mensen die al lang op de wachtlijst staan en graag een sociale huurwoning willen. Gemeenten zien het als hun plicht om ook die mensen voor zover mogelijk aan een woning te helpen.
Het is belangrijk dat statushouders een woning krijgen, want ze zitten in een asielzoekerscentrum. Daar nemen ze de plek in van andere asielzoekers, die zitten te springen om een plek. Door de doorstroming te bevorderen komt er minder druk op de asielketen te staan.
Van der Burg wilde graag dat gemeenten asielzoekers onderdak zouden bieden. Woudenberg heeft vorig jaar al een groep jongeren opgevangen.
Maar veel gemeenten kwamen daar niet aan toe. Dat kwam onder anderen door de strikte regels die het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) aan de opvang stelde. Een gemeente moest voor minimaal 100 plekken zorgen voor minimaal vijf jaar. Dat bleek in de praktijk te hoog gegrepen. Dus sloegen veel gemeenten hun beurt over, omdat ze ook de mogelijkheden niet hadden.
Tot frustratie van staatssecretaris Van der Burg. Hij zag weer onwil in gemeenteland en kapittelde zijn medebestuurders dat ze niet voldoende hun best deden. Dus kwam de staatssecretaris met de zogeheten spreidingswet, die gemeenten verplicht een vastgesteld aantal asielzoekers onderdak te bieden.
De wet was vanaf het begin behoorlijk omstreden. De partijen aan de rechterzijde noemde het niet de spreidingswet, maar de dwangwet. Ze vinden toch al dat Nederland te veel voor asielzoekers doet en wilden zeker niet dat gemeenten gedwongen werden om groepen mensen op te nemen.
De Tweede Kamer stemde in eerste instantie in met de wet. Maar na de verkiezingen ontstond er een nieuwe werkelijkheid en meerderheid. Toen riep de Tweede Kamer de Eerste Kamer op geen besluit over de wet te nemen. Het was opmerkelijk dat ook de VVD deze oproep ondersteunde. Eric van der Burg is immers ook lid van de fractie van de Tweede Kamer.
Uiteindelijk stemde de Eerste Kamer in met het wetsvoorstel. Het ministerie van Eric van der Burg heeft daarna de uitvoering met vaart aangepakt. Het ministerie heeft een verdeling van het aantal asielzoekers dat elke gemeente moet opvangen gemaakt. Daarbij speelt de grootte van de gemeente ook een rol. Hoe groter de gemeente hoe meer asielzoekers ze moeten opvangen. Amsterdam moet er dus aanmerkelijk meer opvangen dan Woudenberg.
In de Veiligheidsregio Utrecht overleggen de burgemeesters met elkaar hoe ze gezamenlijk dit probleem kunnen aanpakken. Uiteraard zijn de aantallen van het ministerie leidend. Maar gemeenten kunnen onderling ook afspraken maken om de verplichtingen te verdelen.
De ene gemeente zou bijvoorbeeld meer vluchtelingen uit Oekraïne op kunnen vangen en dan bijvoorbeeld minder asielzoekers. Voor een andere gemeente kan precies het omgekeerde gelden. Er is dus ruimte om onderling afspraken te maken en zaken af te stemmen. Het blijft hoe dan ook een lastig probleem Niet voor niets is het vorige kabinet over asielproblemen gevallen. De meningen zijn verdeeld over de vraag of de redenen voor de breuk legitiem waren, maar het gebeurde wel. Nu zijn NSC, PVV, VVD en BBB aan het onderhandelen over een nieuw kabinet. Het probleem van de stroom van asielzoekers staat hoog op de agenda. Er worden talloze oplossingen aangedragen. In de praktijk blijkt dat bijvoorbeeld internationale verdragen een snelle binnenlandse oplossing in de weg zitten. Dus is het de vraag of er een nieuw kabinet komt en wat ze dan over asielzoekers en de spreidingswet/dwangwet besluiten.
Ook dat kan voor Woudenberg ingrijpende gevolgen hebben. Misschien gaat het aantal mensen dat opgevangen moeten worden omhoog of misschien naar beneden.
Dit is weer een voorbeeld van de manier waarop de regering in Den Haag ingrijpt in het beleid en de uitgangspunten van alle gemeenten in Nederland. Dit geldt ook voor bijvoorbeeld Jeugdzorg, de WMO. Zo zijn er nog talloze voorbeelden te noemen. Een aantal gemeenteraden en Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) zijn de oplegging van nieuwe opdrachten goed zat. De VNG lanceerde de kreet: ‘Geen knaken, geen taken’. Veel gemeenten hebben er moeite mee dat ze allerlei taken moeten uitvoeren zonder dat er voldoende financiële middelen voor worden gegeven. Dit jaar moet Woudenberg een aantal statushouders een huis aanbieden. Ook moeten asielzoekers een plek krijgen en opgevangen worden. Er zullen voorzieningen gecreëerd moeten worden.
0 reacties