COLUMN

29 oktober 2026 om 12:00

Column

Wat een zegen dat we in een democratie leven. Dat we mogen stemmen en daarmee volksvertegenwoordigers kiezen die onze belangen behartigen. Het Huis van Thorbecke vormt daarvoor al sinds 1848 een stevig fundament. Het verdeelt het bestuur over drie bestuurslagen: het Rijk, de provincie en de gemeente. Elk met eigen verantwoordelijkheden, bevoegdheden en democratische controle.

Toch lijkt het soms alsof we vergeten hoe dat huis is ingericht. En dat is niet zonder gevolgen.

Neem de energietransitie. De provincie heeft een opgave om ruimte te vinden voor duurzame energie, bijvoorbeeld voor windmolens. Gemeenten krijgen de gelegenheid om eerst zelf met voorstellen te komen. Lukt dat niet binnen de afgesproken kaders en termijn, dan kan de provincie zelf besluiten nemen.

Ik vergelijk het graag met ouders die hun kinderen vragen om samen de vaatwasser uit te ruimen. Komen ze er samen uit, dan hebben ze misschien nog invloed op wie wat het doet en wanneer. Blijven ze ruziën, dan hakken de ouders de knoop door. De vaatwasser moet immers leeg.

Zo werkt het ook in de politiek. En toch zien we partijen die beloven dat iets er niet komt, terwijl ze daar als gemeentelijke partij helemaal niet over gaan. Denk aan windmolens of een asielzoekerscentrum. De bevoegdheid ligt soms bij de provincie of het Rijk. Dan kun je als gemeente bezwaar maken, meedenken en invloed uitoefenen, maar niet altijd zelf de beslissing nemen.

In Amersfoort werd dat pijnlijk zichtbaar toen de provincie ingreep nadat de gemeenteraad zich tegen windmolens had uitgesproken. Wie inwoners belooft dat iets absoluut niet zal gebeuren, wekt verwachtingen die niet altijd waargemaakt kunnen worden. En als die belofte vervolgens strandt, groeit de teleurstelling en neemt het vertrouwen in de politiek verder af.

Juist daarom vind ik het belangrijk dat we als lokale politiek eerlijk zijn over ons mandaat. Natuurlijk mag je ergens tegen zijn. Natuurlijk mag je strijden voor de belangen van je inwoners. Maar je moet ook durven erkennen waar je niet over gaat. Soms bereik je meer door aan tafel te blijven en binnen de mogelijkheden invloed uit te oefenen, dan door dwars te liggen bij een besluit dat uiteindelijk elders wordt genomen. 

Als PRO geloven we dat duurzame energie de toekomst is. We vinden het belangrijk dat ook inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties van de opbrengsten profiteren. Dat kan met lokaal en coöperatief eigenaarschap. Door samen te werken met de provincie behouden we invloed en vergroten we de kans om dit voor Woudenberg te realiseren

Ik ben trots op onze gemeenteraad in Woudenberg. We verschillen stevig van mening, maar weten ook dat we samen verantwoordelijk zijn voor onze gemeente. Dat vraagt om samenwerking waar het kan, duidelijke keuzes waar het moet en realisme over wat haalbaar is.

Politiek draait niet om beloven wat mensen het liefst horen. Politiek draait om eerlijk zijn, verantwoordelijkheid nemen en doen wat binnen je mogelijkheden ligt. Want inwoners verdienen te weten wat er kan en wat niet kan en wat hun volksvertegenwoordiger kan betekenen.

Rachel den Boer, fractievoorzitter PRO Woudenberg